U bent hier

Gemeente Hardenberg

Natuurblogs uit de gemeente Hardenberg.
afbeelding van Julian

Schietmotten bij het Bentincksbosch.

Tijdens het nachtvlinderen komen we geregeld andere insectensoorten tegen. Schietmotten vormen een eigen orde (het zijn dus géén "motten" / nachtvlinders), de Trichoptera. Misschien zijn de onvolwassen exemplaren wel bekender dan de volwassen dieren. Een deel van het leven brengen Schietmotten namelijk door als "Kokerjuffers" die veelal onder water leven en daar zichzelf beplakken met stukjes plantaardig materiaal, zandkorrels en kleine schelpjes. De soorten hieronder zijn we vanavond tegengekomen in het Bentincksbosch.


Glyphotaelius pellucidus. Kenmerkend voor deze veelvoorkomende schietmot is het “hapje” uit de vleugel.


Limnephilus marmoratus.


Limnephilus lunatus. Langs de vleugelachterrand is een contrasterende halve maan te zien. Daar dankt deze soort haar wetenschappelijke naam aan (Luna = de maan).


Limnephilus flavicornis.


Limnephilus auricula.

Omdat er nog maar relatief weinig aandacht is voor Schietmotten hebben de meeste soorten geen Nederlandse naam (in tegenstelling tot Nachtvlinders). Toch zijn er in ons land zo’n 180-200 soorten te vinden!

afbeelding van Julian

Ochtenddieren


Tweetandschildwants (Picromerus bidens, foto boven) en een nimf van de Groene schildwants (Palomena prasina, foto onder) in het gemeentebos.

Wantsen komen net als bijvoorbeeld sprinkhanen, spinnen en wandelende takken al als “compleet” diertje uit het ei. Het levensstadium tussen ei en volwassen dier wordt “nimf” genoemd; deze ontwikkelen zich verder door vervelling (onvolledige gedaanteverwisseling). Bij insectengroepen als vlinders, vliegen en kevers zien de kleintjes er totaal anders uit dan de volwassen exemplaren. Doordat ze een tijdje als larve door het leven gaan (bij vlinders noemen we ze “rups” omdat het frisser klinkt?) is er sprake van een volledige gedaanteverwisseling.


Een legboor; deze Heidesabelsprinkhaan (Metrioptera brachyptera) betreft 'n dame.


De Levendbarende Hagedis (Zootoca vivipara) warmt zich op in de ochtendzon.

afbeelding van Julian

Valse start?

Grote wintervlinder (Erannis defoliaria). Herfstbremspanner (Chesias legatella).

Deze Grote wintervlinder en Herfstbremspanner zijn er op tijd bij... Het is toch echt nog zomer!


Mannetje van de Witvlakvlinder (Orgyia antiqua).


Auroramot (Tinea semifulvella) in tunnel nabij Bovenveld.

afbeelding van Julian

Nu ook "gewone" Boomsprinkhaan

Tijdens onze nachtvlinderronde vanavond hebben Ron en ik beide boomsprinkhaansoorten gevonden in Baalder.

Boomsprinkhaan (Meconema thalassinum)
Vrouwtje (vanwege de legboor) met lange vleugels bij volwassen exemplaren, ogen geelbruin, legboor behoorlijk recht.



Zuidelijke Boomsprinkhaan (Meconema meridionale)
Vrouwtje (vanwege de legboor) met erg korte vleugels bij volwassen exemplaren, ogen oranjebruin, legboor behoorlijk krom.

Maandag vond ik eveneens een vrouwtje van de Zuidelijke Boomsprinkhaan - op praktisch dezelfde locatie (BirdBlog).

afbeelding van Julian

Daar issie weer!


Een tijd gemist (laatste melding op waarneming.nl was van 24 mei) maar vanochtend weer aanwezig bij de Amaliabrug... Onze Hardenbergse Eider (Somateria mollissima); een soort die normaal gesproken alleen maar aan de kust te vinden is.



In juni, juli en augustus zijn er elk jaar maar weinig waarnemingen van deze Eider bij Hardenberg (hier aanwezig sinds eind 2013; toen juveniel). Bron: Waarneming.nl (https://waarneming.nl).

afbeelding van Julian

Zuidelijke Boomsprinkhaan


Zuidelijke Boomsprinkhaan (Meconema meridionale) in Baalder vannacht. Een vrouwtje vanwege de aanwezigheid van een legboor. Deze soort is nog niet zo lang te vinden in Nederland (voor het eerst in de jaren negentig); oorspronkelijk een Zuid-Europeaan.


Volwassen vrouwtjes van de "gewone" Boomsprinkhaan (Meconema thalassinum) hebben lange vleugels in plaats van stompjes zoals bij de Zuidelijke. Ook is de legboor anders van vorm. Op beide foto's staat de Zuidelijke Boomsprinkhaan.
Dit is de achtste waarneming van deze soort in de gemeente Hardenberg op https://ivnhardenberg.waarneming.nl/ en de eerste in Hardenberg stad. De andere waarnemingen komen uit Dedemsvaart, Slagharen, De Krim, Gramsbergen en Rheezerveen.

Links:
Exacte locatie op waarneming.nlUitgebreide informatie over de opmars van deze soort in Nederland via Naturalis
afbeelding van Julian

Toendrarietgans op verkenningsmissie?

Gisteren vond Sylvia een Toendrarietgans (Anser serrirostris) toen we over het eilandje bij de Zwieseborg fietsten. Normaal gesproken verschijnen ze pas in oktober in ons land.

Gerwin vertelde dat deze hier zelfs vorige week zondag al aanwezig was. Toch een bijzondere waarneming voor begin September dus vandaag samen met Ron nogmaals die kant op gefietst. We hadden het geluk dat 'ie nu een stuk dichterbij zat (foto hierboven).



Maandelijkse aantalsontwikkeling van de Toendrarietgans in Nederland. Bron: Waarneming.nl (https://waarneming.nl).

afbeelding van Julian

Kopvoorns in Hardenberg

Boven de treden van de trap in het water bij de Amaliabrug konden we mooi de vissen bekijken. De Baars was goed te herkennen aan de donkere dwarsstrepen over het groenige lijf in combinatie met de rode vinnen.


Op de foto's staan Kopvoorns (Squalius cephalus); een soort die ik alleen kende van Plitvička jezera NP in Kroatië.


Met dank aan Jesper voor de bevestiging dat het inderdaad om deze -in Nederland vrij schaarse- soort gaat.
Kaart met gevalideerde waarnemingen; bron: Waarneming.nl (https://waarneming.nl).

afbeelding van Julian

Nachtvlinderen Venebrugge


Agaatvlinder (Phlogophora meticulosa) blijft 'n mooie om te zien!

Verder kwamen onder andere de volgende soorten op licht:

▪ Paardenbloemspanner (Idaea seriata)
▪ Grote worteluil (Agrotis ipsilon)
▪ Puta-uil (Agrotis puta)
▪ Gewone velduil (Agrotis segetum)
▪ Zuidelijke stofuil (Hoplodrina ambigua)
▪ Aardappelstengelboorder (Hydraecia micacea)
▪ Gewone grasuil (Luperina testacea)
▪ Huismoeder (Noctua pronuba)
▪ Open-breedbandhuismoeder óf Kleine breedbandhuismoeder (Noctua janthe / janthina)
▪ Zwarte-c-uil (Xestia c-nigrum)
▪ Vierkantvlekuil (Xestia xanthographa)
▪ Variabele grasmot (Agriphila tristella)
▪ Krabbenscheermot (Parapoynx stratiotata)
▪ Oranje kruidenmot (Udea ferrugalis)
▪ Koolbladroller (Clepsis spectrana)
afbeelding van Julian

Langs de weg, op de weg


Vanaf een lantaarnpaal houdt deze Zwarte Kraai (Corvus corone) de boel goed in de smiezen.


Leuk clubje Ringmussen (Passer montanus) langs de Vecht.


Eekhoorntje (Sciurus vulgaris) op de weg. Snel één foto kunnen maken voordat 'ie er weer vandoor ging. Heemse, vanochtend.

afbeelding van Julian

Nachtvlinderen in het Gemeentebos

Tien leuke nachtvlindersoorten die zich lieten zien op de ledenavond van IVN-Hardenberg in het Gemeentebos.

Bonte worteluil (Agrotis vestigialis)
Gele oogspanner (Cyclophora linearia) Agaatvlinder (Phlogophora meticulosa)
Kleine groenbandspanner (Colostygia pectinataria)
Schijnpiramidevlinder (Amphipyra berbera) Piramidevlinder (Amphipyra pyramidea)
Herculesje (Selenia dentaria)
Gelijnde spitskopmot (Ypsolopha scabrella) Witvlekspitskopmot (Ypsolopha parenthesella)
Breedbandhuismoeder (Noctua fimbriata)
afbeelding van Julian

Vogel & Vlinder


Eén van de jonge Futen (Podiceps cristatus) die ik op de Vecht zag (alleen juvenielen hebben zo'n gestreept koppie).


Dichter bij huis (in m'n achtertuin om precies te zijn) was deze rustende Paardenbloemspanner (Idaea seriata) goed te bekijken.

afbeelding van Julian

Zaagrugschildpad.


Zaagrugschildpad (Graptemys pseudogeographica) zonnend langs de Vecht (kenmerkende "hobbels" bovenop het schild, een puntneusje en typische koptekening).


Een Oeverloper (Actitis hypoleucos) hield de schildpad gezelschap. Die bevond zich blijkbaar op een kwaliteitsboomstam.

afbeelding van Julian

Gemeentebos Hardenberg


Heidesabelsprinkhaan (Metrioptera brachyptera) bij het gemeentebos. Een vrouwtje vanwege de aanwezigheid van 'n legboor ("sabel").


Heidepistoolmotjes (Aristotelia ericinella). Eerste waarneming van deze soort in de gemeente Hardenberg op waarneming.nl.

Inmiddels staat de Hardenbergse lijst (Link) op 629 nachtvlindersoorten met als vijf recentste toevoegingen:

625 Bonte fruitbladroller (Eudemis profundana) door Baukje Reitsma.
626 Licht visstaartje (Nola aerugula) door Lydia Levoleger.
627 Oranjebruine grasmot (Pediasia contaminella) door Lydia Levoleger.
628 Witstipgrasuil (Mythimna albipuncta) door Bert Stegeman.
629 Heidepistoolmot (Aristotelia ericinella) door Sylvia de Vries en Julian Overweg.

Alle bovengenoemde personen maken eveneens deel uit van onze nachtvlinderwerkgroep (IVN-Hardenberg). Gezellige club!

afbeelding van Julian

Rododendroncicades


Veel Rododendroncicades (Graphocephala fennahi) in het Kruserbrinkpark te Hardenberg. Exacte locatie: ivnhardenberg.waarneming.nl.

Pagina's

Abonneren op RSS - Gemeente Hardenberg